Bu Foruma yaptığınız ilk ziyaretiniz ise, Lütfen öncelikle Yardım kriterlerini okuyunuz.
Forumumuzda bilgi alışverişinde bulunabilmeniz için öncelikle Kayıt olmalısınız. Üye olmayanlar Forumumuzdan hiçbir şekilde aktivite uygulayamaz, Mesaj yazamaz, Konu açamaz, Eklenti indiremez. Forumumuzu tam anlamıyla kullanmak için Üye olabilirsiniz..
EN İDEAL ULAŞIM
Benzin ve mazot ucuz olunca, caddeler otomobilden geçilmiyor. Halep’te en ideal ulaşım aracı taksi. Mesafe ne kadar uzak olursa olsun, gideceğiniz yere 1 doların altında bir fiyatla ulaşıyorsunuz. Ayrıca taksi bulma derdiniz de yok. Zira şehirde her gün 20 bin taksici direksiyon sallıyor.
SARAY YAVRULARI
Eski Halep, tarihî kimliği ile ziyaretçilerini kendine hayran bırakıyor. Şehir turuna çıkanlar, otantik yerlerin yanında yeni Halep’in saray endamlı evleriyle de karşılaşıyor. Burası Orta Doğu’daki ‘taş ustalığı’nın modern hayata yansımaları olarak dikkat çekiyor.
Sunuş
Komşumuz Suriye’nin tarihî kenti Halep, 4 milyona yaklaşan nüfusu ile güçlü, modern ve zengin bir şehir. Kalesi, camileri, çarşıları, çeşmeleri ve antik evleri köklü bir tarihin ipuçlarını veriyor. Birçok medeniyete ev sahipliği yapan belde, çeşitliliği, mistik havası ve esrarlı geceleri ile 2006 yılının “İslam Kültür Başkenti” seçilmişti. Osmanlı Devleti’nin 4 asır hüküm sürdüğü, bu topraklar Türkiye’nin güneydoğu illerinden herhangi biri gibi. Yani havası bize hiç yabancı değil. İstanbul’dan Edirne’ye, Ankara’dan Konya’ya gider gibi günübirlik turlarla ulaşabiliyorsunuz buraya. Bu dizi yazımızda, dört gün boyunca size Halep’i anlatacağız. Gelin türkülerimize ve deyimlerimize konu olan dost Halep’i birlikte gezelim...
Ha Antep ha Halep
Suriye’nin Türk sınırına en yakın kenti olan Halep, Orta Doğu coğrafyasının en renkli şehirlerinden biri. Halep’i Antep’ten, Kilis’ten ayıran sadece bir tel. Zira, kentte hâlâ hatırı sayılır derecede Türk nüfusu var. Kaybolmak isteseniz bile bunu başarmanız çok zor!
Halep Arapça “süt veren” manasına geliyor. Şehir Roma, Bizans İmparatorluğu, Büyük Selçuklu Devleti ve Osmanlı İmparatorluğuna ev sahipliği yapmış, sürekli bir ticaret ve üretim merkezi olmuş. Hazreti Ömer zamanında Suriye’nin diğer bölgeleriyle Bizanslılardan alınan ve İslam idaresine giren Halep bir süre Emevi ve Abbasilerin yönetiminde kalmış. Osmanlı İmparatorluğu’nda Bursa ve İstanbul’dan sonra en önemli merkez olmuş, ilk matbaa İstanbul’dan önce Halep’te kurulmuş. Halep’in ipek dokumaları ve sabunları önemli ihraç malzemeleri arasında yer almış. 1500’lü yıllarda İngilizler, Fransızlar, Venedikliler, Hollandalılar Halep’e konsolosluk ve acenteler kurmuşlar. Osmanlı döneminde ilk mason locası Halep’te açılmış ve dedelerimiz 82 yıl önce bu toprakları terk etmek zorunda kalmış.
TAŞLARIN DİLİNDEN
Halep’te birçok etnik topluluk yaşıyor. Çarşıda pazarda Türkçe konuşan insanlara rastlanıyor. Kentte hâlâ hatırı sayılır derecede Türk nüfusu var. Kaybolmak isteseniz bile bunu başarmanız çok zor. Osmanlı şehircilik sanatının en güzel örneklerini barındıran Halep binaları “Kayşani” isimli taştan yapılıyor. Halep Kalesi’nden tutun hanlar, çarşılar, hamamlar, camiler ve medreseler bu taş ile şekilleniyor. Günümüzde taş evler koruma altına alınmış, yeni evler de aynı taşla kaplanıyor. Şehrin büyük bir bölümü Osmanlı’dan kaldığı için pazar, han ve çarşıları ile Gaziantep ve Bursa ile kıyaslanabilir. Fakat nereye bakarsanız bakın baba-oğul Esatların fotoğrafları duvarları ve caddeleri kaplamış. Hafız Esad’ın uyguladığı katı kuralları yumuşatan oğul Beşşar Esad’dan sonra halk bir hayli rahatlamış.
ARALARINA “TEL” GİRDİ
Şehrin nüfusundaki renklilik nedeniyle kültürel birikim hemen gözlere yansıyor. Arapça’nın yanında Türkçe, Fransızca ve Ermenice hâlâ günlük hayatta kullanılan diller arasında. Sınırımıza yakın olması hasebi ile birçok kültür alışverişi yaptığımız bu şehirde Türk kökenli vatandaşlarımız oldukça fazla, özellikle Gaziantep ve çevresinden halk sürekli buraya giriş çıkış yaparak ilişkileri sıcak tutmuşlar. Kız alıp kız veren bu iki şehir arasında akrabalık bağları oldukça gelişmiş. Bayramlarda gazete ve televizyonlardan takip ettiğimiz sınırda tel örgüler ardından bayramlaşma görüntüleri ortaya çıkmış.
TAKSİLER SUDAN UCUZ
Suriye’de asgari ücret 100 dolar ama hayat oldukça ucuz. Mazot’un fiyatı en son 1 YTL civarına çıkmış. Çay, şeker ve tütün gibi ürünler ise Türkiye’nin hayli altında. Halep’e giderseniz taksiye binmekten korkmayın çünkü ulaşım için taksi bire bir. Mesafe ne kadar uzun olursa olsun 1 doları bulmuyor. Halep şehir merkezinde 20 bin taksi var. Fakat taksiler çok yeni değil, Türkiye’nin 20 sene önceki halini yansıtıyor. Gümrük vergilerin yüksek olduğu Suriye’de gözümüze çok eski gelen ve kötü durumda olan taksilerin bile satış fiyatlarının 10 bin dolar civarında olduğunu duyduk ve şoke olduk.
Şehir turunda tarihi yerleşim yerinden biraz daha yukarı çıktığımızda muhteşem saray endamlı evler gördük, işte burası yeni Halep. Bahçeli yeşilliklerle bezenmiş evler harika. Bazıları villa tarzında yapılmış bazıları da site ama hepsi birbirinden güzel ve muntazam binalar. Şehirde en büyük yeşillik alan ise Halep Genel Parkı. 6 hektarlık bir alanı kaplayan bu parktan başka pek bir yeşilliğe de rastlayamadık zaten.
N95’LİLER GİREMEZ!
Eğer cep telefonunuz Nokia N95 ise vay halinize. Çünkü Suriye, topraklarında N95 cep telefonlarını istemiyor, açıkçası ambargo koymuş. Askerî güvenlilik sebebi ile böyle bir uygulamaya gidildiği söyleniyor. Sınırı karayolu ile geçince kontrol noktasında aracınıza bir görevli biniyor ve görevli tamamen cep telefonu araması yaparak Nokia N95 avına çıkıyor. Teker teker herkesin telefonuna özenle bakıyor. Bu telefon eğer üzerinizden çıkarsa hemen kayıt altına alınarak teslim alınıyor ve dönünceye kadar muhafaza ediliyor, dönüşte tekrar sahibine teslim ediliyor. Bu uygulama çok kızdıracak sizi biliyorum ama her ülkenin kendine göre kuralları var bu da onların kuralı.
Kerem ile Aslı’nın buluştuğu yer
Meşhur âşıklar Kerem ile Aslı’nın hikâyesi Halep’te geçmiş. Rivayetlere göre asıl adı Ahmet Mirza olan Kerem, İsfehan Şahı’nın oğludur. Şah’ın hazinedarlığını yapan Ermeni Keşişinin kızı Aslı ile Kerem birbirlerine âşık olur. Şah, keşişten kızını oğluna ister. Keşiş bir Müslümana kız vermek istemez tabii. Ama hükümdarın isteğini reddedemez ve biraz süre ister, bu sırada kızını da alıp gizlice memleketten kaçar. Kerem de Aslı’nın peşinden yollara düşer. Sevdiği kızı bulmak için Anadolu’yu baştan başa gezer, her gittiği yerde onun izini sorar. Bazen dağlara, taşlara nehirlere, hayvanlara içini döker. Kerem aşk ateşinde pişe pişe kemale erer, keramet sahibi olur. Allah ona her istediğini verir. Sonunda Kerem, Aslı’nın peşinden Halep’e varır. Halep paşasına kendini sevdirir. Paşa keşişi tehditle razı eder. Sonunda nikâhları kıyılır fakat keşiş gururuna yediremez kızına sihirli bir gömlek giydirir. Kerem gömleğin düğmelerini bir türlü çözemez, yüreğinden kopup gelen ateşle yanar kül olur. Kerem’in külleri dağılmasın diye bekleyen Aslı’nın saçları, küllerin içinde kalmış bir kıvılcıma tutuşur, iki âşığın külleri birbirlerine karışır.
FENER SEVGİSİ
Halep’in, sokak ve çarşılarında ‘bizden’ birini görmek mümkün. Halep esnafı Türkleri çok seviyor ve Türk futbol ligini yakından takip ediyor. Fenerbahçe’nin bayrağını sattığı kumaşlarının üstüne asan bu manifaturacı gibi...
YARIN: Tatlı bir Osmanlı beldesi
__________________
Mutluluk insanı tatlı yapar... Başarı ışıltılı... Zorluklar güçlü... Hüzün insanı insan yapar, yenilgi mütevâzı...
Halep âdeta bir açık hava müzesi gibi. Tarihî yapıların hepsi birbirinden güzel ve emsalsiz. Hiç biri diğerine benzemiyor. Her yapıda ayrı bir tarz ayrı bir hava var ama hepsi de nakış gibi işlenmiş. Her taraf saray endamlı evlerle dolu. Ülkemize 60 km. uzaklıktaki bu tatlı ve huzur veren şehirden hâlâ Osmanlı havası esiyor ve “Ben Osmanlıyım” diyor.
Haa şunu da hatırlatalım Halep’in tadını iyice çıkarmak istiyorsanız en az üç güne ihtiyacınız olacak. Halep’i doya doya yaşamak istiyorsanız labirenti andıran sokaklarında kaybolmanız gerekiyor. Bu güzelim şehir ancak böyle gezilebilir...
TAPINAKTAN TÜRK KALESİNE
Helep’in ilk göze çarpan mekanı haşmetli kalesi. Şehirden 50 metre yükseklikteki doğal bir tepe üzerine kurulan Halep Kalesi’nin yerinde eski bir Hitit tapınağının olduğu biliniyor. Daha sonra bir Yunan tapınağına çevrilen yapı, 10. yüzyılda Hamadani döneminde Seyf Ed-Devle tarafından, haçlı ordularına karşı şehri savunmak için kaleye çevrilmiş. Ancak günümüzdeki Halep Kalesi, Selâhaddin-i Eyyûbi’nin oğlu Malik el Zahir Gazi döneminde şehrin merkezi olarak yeniden inşa ettirilmiş ve çevresi 20 metre derinliğinde kazılan bir hendekle güçlendirilmiş. Giriş kapısı, hendeğin üstüne açılan bir köprüyle karşıya bağlanmış. Kalenin haşmetli ve halen ayakta duran demir kapısından geçip yukarı bakınca ilginç delikler gördük. Öğrendiğimiz kadarı ile kale kapısının düşmanlar tarafından geçilmesi durumunda devreye bu genişçe delikler giriyormuş. O deliklerden aşağıya kızgın yağlar dökülerek düşmanlar püskürtülüyormuş.
ANTEP KALESİYLE AYNI
İç içe kapılardan geçtikten sonra mahzen ve zindanlara giriyorsunuz. Hemen aklınıza Yeşilçam’ın o renkli filmleri, “Battal Gazinin Oğlu”, “Malkoçoğlu”, “Köroğlu” gibi filmlerde mahzen ve zindanların sahnelendiği görüntüler geçiyor gözümüzün önünden. Yapı itibari ile Gaziantep Kalesine benzeyen kalenin aynı kişilerce yapılmış olduğundan söz ediliyor. Kalenin en tepesinde ise bütün Halep’in görüldüğü bir düzlük yer alıyor, gece ya da gündüz farketmiyor, bu manzara günün her saati görülmeye değer. Ama Halep Kalesine çıkarsanız size tavsiyem gün batımını buradan izleyin...
SİNAN’IN İZLERİ
İslam dünyasında hastaneler sadece bedeni rahatsızlıklarla değil aynı zamanda ruhi ve psikolojik hastalıklarla da ilgileniyorlardı. Halep’te Memluk Valisi Argun Al Kamil tarafından akıl hastaları için inşa ettirilen Bimaristan, bir zamanların en önemli sağlık merkeziydi. Arap yarım adasından birçok insan burada tedavi edilir şifaya kavuşurdu. Ayrıca dünyaca ünlü mimarımız cennet mekân Mimar Sinan da Halep’e kadar gelmiş burada da çok güzel eserler bırakmış. Mimar Sinan’ın elinden çıkan birbirinden güzel Adiliye Camii ve Hüsreviye Camii sanatın incelikleri uygulanarak inşa edilmiş. Halep’te bu camileri görünce Mimar Sinan’a tekrar rahmet okuduk. Bu arada Halep’te taşınmaz 267 Türk varlığı olduğu da tespit edilmiş.
Bir mimarlık harikası olan Zekeriya Camii’nin avlusunda Zekeriya aleyhisselamın gümüş bir kafes içine alınan türbesini ziyaret ettik. Türbeden yayılan güzel koku ve türbenin ihtişamı bizi manevi bir iklime götürdü.
BİR EMEVİ HARİKASI
Hazret-i Zekeriya Peygamber’in kabrinin de içinde bulunduğu Zekeriya Camii, Halep’in en ünlü ve en eski ibadethanesi. Emevi Halifesi El Velid Bin Abdülmelik tarafından inşasına başlanan camii, 715-717 yılları arasında Halife Süleyman döneminde tamamlanmış. Muhteşem bir Emevi hârikası olan bu cami, Memlüklüler ve Osmanlılar tarafından tamir edilmiş, ekler yapılarak güçlendirilmiş. Biz de Halep gezimizin sonunda ancak akşam ziyaretine gidebildiğimiz Zekeriya Camii’nin kapalı olduğunu gördük ama uzun uğraşlardan sonra içerde bir bekçi olduğunun farkına vardık. Sesimizi duyurmaya çalıştığımız bekçi nihayet bizi duydu ve ne istediğimizi sordu. Biz de Türkiye’den geldiğimizi birkaç saat sonra uçağımızın olduğunu ve cami ile türbeyi ziyaret etmek istediğimizi söyledik. Korkularımızı asılsız çıkaran bir tebessümle kilitleri açan bekçi, bizi içeri buyur etti. Caminin, gözalıcı avlusu bile bizi etkilemeye yetti. Bu büyük hak peygambere ve bu kadar güzel camiyi yaptıranların ruhlarına birer fatiha okumanın verdiği gönül rahatlığı ile oradan ayrılıyoruz.
İstanbul ve Bursa’daki çarşıları hatırlatan Halep Kapalı Çarşısının uzunluğu 10 kilometreden fazla.
Kapalı Çarşıda ne ararsan var
Halep Kapalı Çarşısı Orta Doğu’nun en büyük çarşısı. 10 km’den uzun olduğu söylenen çarşının büyük bir bölümü 15. yüzyılda yapılmış. Çarşı birbirini takip eden hanlardan ve sokaklardan oluşuyor. Yapının içinde bulunan birçok kervansaray şimdilerde imalathane olarak kullanılıyor. Turistik eşyalar, baharat, halı-kilim, ip, giyecek, dokuma, sabun, el işleri... Çarşıda yok yok.
Çarşıya girdiğiniz anda hemen arkanıza şirin mi şirin esmer tenli çocuklar takılıyor peşinize. “Hatıra Türk parası verir misin?” diyorlar veya size karşılığında çarşıyı gezdirme teklifinde bulunuyorlar. Türkçelerinin düzgünlüğü karşısında şaşırıyorum, nasıl öğrendiniz diye sorduğumda “biz Antepliyiz dayı” diyorlar. Her kelimelerinin arkasına “dayı” kelimesini ekliyorlar.
Buraya uğrarsanız muhakkak pazarlık yapın, 300 Suriye lirası olan bir eşyayı 150 Suriye Lirasına alabiliyorsunuz.
> YARIN: Kardeş şehir
__________________
Mutluluk insanı tatlı yapar... Başarı ışıltılı... Zorluklar güçlü... Hüzün insanı insan yapar, yenilgi mütevâzı...
HALEP oradaysa...
Normal
